Bystrzyckie Towarzystwo Górskie we współpracy z SARP Wrocław oraz Kołem
Naukowym Humanizacja Środowiska Miejskiego, działającym przy Wydziale
Architektury
Politechniki Wrocławskiej, organizują projekt pod nazwą "Szlak
Architektury Regionalnej Ziemi Kłodzkiej", a w ramach niego Letnią
Szkołę
Architektury.
Na Ziemi Kłodzkiej tego typu warsztaty organizowane są po raz
drugi. Warsztaty odbędą się w ostatnim
tygodniu lipca tego roku. Całe przedsięwzięcie ma nie tylko na celu ochronę
krajobrazu kulturowego, co także, a może przede wszystkim, uświadomienie
lokalnej społeczności ogromnego potencjału tych budynków. W programie wezmą
udział architekci, znawcy architektury regionalnej, doktoranci oraz studenci
Politechniki Wrocławskiej, ale przede wszystkim mieszkańcy wsi, dzieci i uczniowie
okolicznych szkół. Priorytetowym celem projektantów będzie zinwentaryzowanie
ośmiu wsi oraz wybranych budynków, sporządzenie koncepcji rewitalizacji i
konserwacji tych obiektów oraz oznakowanie budynków tabliczką „Dom Sudecki —
mikroregion kłodzki”. Ich zadaniem będzie zwrócenie uwagi na architektoniczną i
kulturową wartość obiektu, podniesienie jego wartości i zainteresowania wśród przyjezdnych,
inwestorów oraz samych mieszkańców. Efektem
końcowym projektu będzie szlak turystyczny pod nazwą: "Szlak architektury
regionalnej ziemi kłodzkiej", który będzie kierował wędrowców po
najpiękniejszych zabytkach kłodzkiej wsi.
Tradycyjnych wiejskich budynków, które wznoszone od wieków na stałe
wpisały się w krajobraz górskich wsi ziemi kłodzkiej, od kilkudziesięciu
lat z każdym dniem ubywa. Mocno
zubożałe, zdewastowane i zdegradowane w latach powojennych wsie do dziś
borykają się problemem odbudowy,
przywróceniem podstawowych funkcji, potrzebą kompleksowej rewitalizacji. Wiele
cennych pod kątem architektonicznym i historycznym budynków i gospodarstw nadal stale popada w ruinę, opuszczone zwykle są demontowane,
inne przebudowywane często tracą swój niepowtarzalny regionalny charakter.
Wydaje się być nieuniknioną zmiana krajobrazu wsi kłodzkiej, jej dalsza
dewastacja nie tylko poprzez niszczejącą zabudowę, ale również niedostosowane,
często niepotrzebne nowe inwestycje. Zarówno na miejscu dawnych gospodarstw, jak i na cennych
przyrodniczo i krajobrazowo okolicznych obszarach, planowana jest gęsta zabudowa
osiedlowa budynków o różnych kształtach i formach, katalogowe rozwiązania,
niczym nie różniące się od „podmiejskich sypialni”. Takie inwestycje
nieodwracalnie niszczą krajobraz naszych wsi i gór. Inwestycje te negatywnie
wpływają na gospodarkę lokalną – zmniejsza się zainteresowanie wśród turystów
chcących odpocząć od chaosu przestrzennego wielkich miast, jak również życie
mieszkańców - narastające konflikty społeczne, podziały wsi pomiędzy „starych” i „nowych”
mieszkańców. W końcu tworzenie się
groźnego dla rozwoju obszarów wiejskich, jak również dla całej gminy, zjawiska
„martwych” osiedli domów letniskowych, ożywających w chwilach weekendowych przyjazdów letników
spoza regionu.
